Verslag les elektriciteit Hele artikel afdrukken

De bevindingen van voorbereiding en het geven van de eerste les Elektriciteit.

Les Elektriciteit

De elektriciteitles is ontwikkeld door Welmoet Damsma. Zij gaf de les als proef op de Burghtschool, 4 maart 2005. Hieronder haar verslag.

 Image
Welmoet helpt een paar kinderen in de klas

De voorbereidingen

 Een paar dagen voor de les heb ik een gesprek met de juf van groep 4, Annemarie.

Van te voren moet er natuurlijk materiaal worden ingekocht. Het blijkt nog een hele klus om 30 batterijen, fittingen en lampjes te verzamelen. Eigenlijk had ik eerst moeten bellen naar een winkel om een en ander te bestellen, dan kun je het zo ophalen. Nu ik dat niet had gedaan, moet ik langs drie verschillende winkels rijden om alles bij elkaar te schrapen.

De stroomdraadjes haal ik uit oude telefoonsnoeren. Ze moeten ook nog allemaal gestript worden, wat een behoorlijk karwei is, aangezien er voor elk kind drie draadjes moeten zijn, die aan 2 kanten gestript moeten worden (= 180 strippingen). Maar dit kun je gelukkig doen tijdens een avond tv kijken, dus zo erg is het niet (je hand doet nog wel een paar uur pijn…).

Verder moet er voor elk kind een pakketje worden gemaakt met een batterij, fitting en lampje. De verpakking is een servet en ik knoop hem dicht met de stroomdraadjes.

Ik kopieer het werkboekje en zorg voor alle andere spulletjes.

Vlak voor de les moeten er nog 30 ballonnen worden opgeblazen, omdat de kinderen nog zo klein zijn dat ze dat nog niet kunnen (het dichtknopen dan).

 

De les


Inleiding
Als inleiding vraag ik aan de klas waar elektriciteit allemaal vandaan komt. We maken een lijst op het bord met apparaten die op een stopcontact of een batterij werken. Ook de dynamo van de fiets wordt nog genoemd. Ik vertel dat batterijen maar zwakke stroom geven en dus niet gevaarlijk, niet zoals het stopcontact in ieder geval. Daarna nemen we even heel kort de werkbladen door.

Image

Proefjes doen
De kinderen gaan aan de slag met het werkblad. Ze krijgen elk hun pakketje en de kreten zijn niet van de lucht als ze hem openmaken: Vet natuurlijk. Francis, Nina en ik lopen rond om de kinderen te helpen. Alle kinderen werken heel geconcentreerd. Een aantal snapt het niet zo goed, maar die kunnen we op weg helpen. De ballonnen zijn natuurlijk leuk aan het eind. Als ze klaar zijn mogen ze op de voorkant van hun werkboekje een tekening maken. Uiteindelijk zin ze tussen de 30 en 60 minuten met de bladen bezig.


Nagesprek

Als iedereen min of meer klaar is, gaan we opruimen en nabespreken. Het belangrijkste dat ze zouden moeten meekrijgen van de werkbladen is de stroomkring, dus die moet nog even doorgenomen worden. De kinderen snappen allemaal dat het lampje het niet doet, zolang de kring niet gesloten is. Een plaatje op het bord laat zien dat de isolatoren of de geleiders het gat in de kring sluiten, maar dat niet altijd daardoor de stroom gaat lopen. Het moeten natuurlijk metalen geleiders zijn.

Daarna denk ik: what the hell, ik ga gewoon uitleggen wat elektriciteit is. Eerst moet je dan weten wat elektronen zijn, dus ik begin met de uitleg van atomen en dergelijke. Ze kunnen het niet echt geloven: alles bestaat uit atomen, dus ook je haar? Snot? Water? De vragen druppelen nog het hele gesprek na. Ik vertel dat elektronen zo klein zijn, dat we ze zelfs met de beste microscoop niet kunnen zien. En dat als die elektronen gaan rondrennen, je stroom hebt.

Image

Er komt meteen een stroom vragen: Als die elektronen overal inzitten, ook in je lichaam, waarom zijn wij dan niet elektrisch? Als we ze niet kunnen zien, hoe weten we dan dat elektronen bestaan? Waarom komen ze vandaan? Wat gebeurt er met ze als je dood gaat? Ik vertel over de oerknal, toen er nog helemaal niets was en op een gegeven moment atomen ontstonden, die weer samen ging tot sterren en planten en uiteindelijk ook tot mensen. Dit concept is duidelijk eigenlijk te moeilijk, maar ze zijn wel geïntrigeerd.

Deeltjesversnellers zijn wat moeilijk uit te leggen. Juf Francis komt me hier te hulp: ze zegt dat mensen weten dat atomen bestaan, omdat ze experimenten hebben gedaan, net als zijzelf net hebben gedaan, maar dan in het heel groot. Uiteindelijk moeten we de discussie afkappen, hoewel ze nog lang niet uitgevraagd zijn.

Image

Na de les komt er nog een meisje naar me toe om te vragen hoe ze dat weten van die oerknal. Het antwoord is duidelijk te moeilijk, want ik had even geen eenvoudige uitleg paraat. Het is best moeilijk om dergelijke concepten uit te leggen aan 7-jarigen, zonder de waarheid te veel geweld aan te doen. Maar het gaat erom dat ze verwonderd zijn, dat ze zin krijgen in meer: hopelijk komen de dingen die ik fysisch niet zo verantwoord heb uitgelegd dan weer goed.


Evaluatie

Inleiding
De inleiding gaat heel goed, de kinderen lijken heel geïnteresseerd en doen mee. Het doornemen van de werkbladen had ik nog wel wat uitgebreider kunnen doen, maar ze werden wat onrustig door de verwachting dat het nu snel ging beginnen. Ook de fout in de werkbladen had ik meer moeten benadrukken.

Image

Werkbladen en proefjes
De werkbladen werken prima. Veel kinderen kunnen zelfstandig werken.
Een aantal kinderen vindt de opdracht om een tekening te maken aan het eind niet zo leuk, maar er zijn zodanige verschillen in tempo dat er wel iets van een vrije opdracht aan het eind moet zitten. Bovendien komen er uiteindelijk nog wel creatieve dingen uit. Ze vinden het natuurlijk gewoon leuker om nog verder te experimenteren, wat eigenlijk alleen maar goed is.

Nabespreking
De nabespreking ging geweldig. Bij de uitleg over atomen en elektronen leken ze behoorlijk onder de indruk en stelden ze erg goede vragen. Voor iemand die minder van natuurkunde afweet is het natuurlijk vele moeilijker, maar het geeft wel aan dat de kinderen geïnteresseerd zijn en het leuk vinden.

Image

Conclusie
In het algemeen kun je wel stellen dat de kinderen het leuk vonden. De school was ook enthousiast. Achteraf horen we eigenlijk alleen maar goede dingen. Als er nog een paar kleine dingen aangepast worden in de werkbladen, is het geschikt om te gebruiken voor iedereen.


Schrijver: Welmoet Damsma




Onderzoekend Knutselen


Legogeheimen


Verhalen


En meer

Proefles
Leservaring
Erop uit
Website tips
Architectuur