Erathostenes rekent het rond Hele artikel afdrukken
Blader door dit artikel:
Erathostenes rekent het rond
2. Erathostenes
3. De omtrek van de aarde
4. Het zenit
5. Een klein voorbeeld
6. Een raadsel
7. Een beetje rekenen
8. Wiskunde?!?


Wiskunde

‘Heeft u dan al uitgerekend hoever we van het zenit zijn weggedraaid?’ vroeg Mo. Erathostenes krabbelde wat op het papiertje en liet het aan Mo zien. Er stonden een paar cijfers, letters, driehoeken en een cirkel op. Dit ging een beetje te ver voor Mo.

Image

‘Hier begrijp ik dus helemaal niets van’, mompelde hij teleurgesteld.

‘Ha ha’, lachte Erathostenes uitbundig. ‘Dit is nou wiskunde. Dat leg ik je een andere keer wel uit. Het ziet er moeilijk uit, maar dat valt heel erg mee.’

‘Het ziet er inderdaad ingewikkeld uit’, zuchtte Mo. ‘Maar u weet nu wel hoever we weggedraaid zijn van het zenit?’ vroeg hij.

‘Ja. Die drieduizend kilometer is ongeveer een dertiende van de hele omtrek’, las Erathostenes van zijn blaadje. Mo rekende snel uit wat dan de hele omtrek zou moeten zijn.

‘Dertien maal drieduizend is …’ Hij kneep zijn ogen dicht om nog dieper na te kunnen denken.

Image


De omtrek van de aarde

‘NE-GEN-EN-DER-TIG-DUI-ZEND kilometer!’ riep Mo na een paar tellen met grote ogen uit.

Image

‘Je had niet gedacht dat we dat met dit meetlintje op zouden kunnen meten, hè?’ glimlachte Erathostenes voldaan en hield het meetlintje in de lucht. ‘Het is natuurlijk niet op de millimeter precies, maar het is zeker een goede schatting’.

Dat maakte voor Mo weinig uit. Hij wist nog steeds niet precies hoe ze dit nu hadden uitgerekend. Toch vond hij het verhaal van Erathostenes heel logisch klinken.

Mo en Erathostenes bleven nog een tijdje nakeuvelen in het zonnetje, maar toen moest Mo echt naar huis. Hij had zijn moeder beloofd te helpen met boodschappen en hij zag aan de steeds langer wordende schaduwen dat het al laat in de middag was. Hij bedankte Erathostenes voor de uitleg en de man bedankte Mo voor zijn assistentie. Hij beloofde Erathostenes nog een keertje te komen bezoeken. Erathostenes vond het allemaal goed en ging nog eens lekker in het middagzonnetje zitten.


Alles op een rijtje

Image Peinzend liep Mo terug naar huis. Hij probeerde alles wat hij geleerd had op een rijtje te zetten. Hij en Erathostenes hadden met een klein meetlintje de omtrek van de aard opgemeten.

Het enige dat ze daarvoor hadden gedaan was de schaduw van een paaltje opmeten toen de zon haar hoogtepunt bereikte. Ze wisten waar de zon op datzelfde moment in het zenit stond en hoever dat van het paaltje vandaan was. Met een beetje wiskunde konden ze uitrekenen hoeveelste deel van de totale omtrek die afstand was. Het was een simpel rekensommetje om vervolgens die totale omtrek uit te rekenen. Zij waren op negenendertigduizend kilometer uitgekomen. Mo was benieuwd of dat wel klopte en zou dat thuis nog eens tot de bodem uit te zoeken.

Image

Hij keek nog een keertje om. De tuin lag er zomers bij. Hij zou snel weer eens naar het hotel teruggaan. Misschien dat zijn allerbeste vriend Bart eindelijk eens een keertje mee durfde. Van mensen als Erathostenes zou Bart in ieder geval niets hoeven te vrezen.


Schrijver: Niels Oosterling



Knutselen


Legogeheimen


Verhalen


En meer met o.a. surftips, musea, lessen